Maakt zeewier meststoffen in de tuinbouw overbodig?

Nog niet iedereen weet het misschien: zeewier is één van de meest gebruikte biostimulanten in land-en tuinbouw. Met een marktaandeel van ongeveer eenderde is zeewier tevens een van de grootste spelers. Ervaring en onderzoek laten zien dat zeewier een gunstige invloed heeft op planten en voldoet aan de recent gedefineerde EU wetgeving van biostimulanten. Gelet op de discussie rondom het gebruik van mest en meststoffen en de maatschappelijke wens om reductie hiervan, zou zeewier een rol kunnen gaan spelen in de tuinbouw. Daarom onderzoekt het Europese project Bio4Safe de potentie van zeewier in de tuinbouw. Een recente partnermeeting liet de eerste resultaten van het onderzoek zien.

Uitputting vraagt om nieuwe oplossingen

Al jaren maken tuinders gebruik van mest en meststoffen om de opbrengst en kwaliteit van hun oogst te verbeteren. Traditionele meststoffen worden steeds vaker bekritiseerd vanwege overmatig gebruik, resulterend in (te) hoge fosfor- en nitraatgehaltes die de bodembiodiversiteit verminderen. Bovendien beschermen traditionele meststoffen de plant niet tegen abiotische stress, zoals droogte en zoutgehalte, terwijl dit naar verwachting de komende jaren zal toenemen. Klimaatverandering vermindert bijvoorbeeld de hoeveelheid zoet water wat beschikbaar is voor gebruik in de tuinbouw en is daarmee een belangrijke oorzaak van abiotische stress. Deze ontwikkelingen vragen om nieuwe, duurzame landbouwmethoden die een oplossing bieden voor de land- en tuinbouw.

Biostimulanten zijn ontwikkeld met het doel een duurzame oplossing te bieden voor boeren, door enerzijds aan de groeiende vraag naar landbouwproducten te kunnen voldoen en anderzijds aan het maatschappelijke debat en strengere regels gehoor te geven. Biostimulanten bevatten stoffen en/of micro-organismen die de natuurlijke plantprocessen stimuleren. Denk hierbij aan het verbeteren van de "opname van voedingsstoffen, nutriëntenefficiëntie, tolerantie op abiotische stress en de gewaskwaliteit". (EBOC, nd) Zoals reeds vermeld toont onderzoek aan dat sommige zeewieren de eigenschappen heeft om gebruikt te worden als biostimulant. Zeewieren zijn "in staat om een ​​reeks fysiologische plantreacties op te wekken", zoals het bevorderen van plantengroei, het verbeteren van bloei en opbrengst, enz. (Battacharyya et al., 2015).

Verminder de hoeveelheid water en meststoffen

Het Bio4safe-project onderzoekt, met behulp van high-tech meetinstrumenten en methoden, meerdere biostimulanten die momenteel op de markt beschikbaar zijn, waaronder zeewierproducten gemaakt van lokaal zeewier uit de Noordzee. Deze worden eenvoudig toegediend via bladwaterspray en door opname via de grond. Initiele resultaten zijn onlangs gedeeld op de partnermeeting afgelopen september. "De eerste resultaten bevestigen niet het positieve beeld dat we zagen in eerder onderzoek naar zeewier als biostimulant", zegt Frederik van Baelen, projectmedewerker van Bio4Safe en werkzaam vanuit Stichting Noordzeeboerderij. De metingen die zijn gedaan binnen het project lopen erg uiteen. “Mogelijk heeft dit te maken met de complexiteit van het nauwkeurig meten van voedingswaarde en vochtigheid in de bodem. Dat maakt het moeilijk om de juiste abiotische stressomstandigheden na te bootsen, waar juist biostimulanten in uitblinken.” Maar:“ We zien wel dat, wanneer planten minder water en minder meststoffen krijgen om abiotische stress na te bootsen, de planten het nog steeds erg goed doen. Soms is de opbrengst zelfs verbeterd ten opzichte van de controle planten. Dit kan betekenen dat we onze input met betrekking tot water en kunstmest onmiddellijk kunnen verminderen en, mits verder getest, biostimulanten kunnen inzetten om deze input verder te verminderen.” Gezien de enorme input volumes in de land- en tuinbouw, maar ook de nauwe winstmarges, kan efficientieverhoging van input grote financiële en duurzame effecten hebben.

Made in Holland

"Wat ik opmerkelijk vond", voegt Marlies Draisma eraan toe, "is dat ons lokaal geproduceerde Nederlandse zeewierextract vergelijkbare effecten liet zien als de reeds exotische zeewier biostimulanten. “Dit is zeer interessant om verder te verkennen, gezien lokaal geproduceerde zeewier biostimulanten zo economische en ecologische kansen kunnen bieden voor boeren op land en op zee."

 

Voor meer info: contact marlies@noordzeeboerderij.nl of frederik@noordzeeboerderij.nl